Vanaf 1 september 2025 verandert de schoolroutine voor veel Vlaamse leerlingen. Het gloednieuwe smartphoneverbod op school treedt in werking. Terwijl dit voor veel jongeren misschien voelt als een straf, kan het voor ouders en leerkrachten de perfecte gelegenheid zijn om de dialoog over schermtijd thuis aan te gaan. Wat houdt dit verbod precies in, en hoe kun je als ouder of leerkracht van deze verandering een positieve opportuniteit maken?
Wat is het smartphoneverbod?
Vanaf het nieuwe schooljaar 2025-2026 moeten leerlingen hun smartphone buiten de klas en de schoolmuren houden, beter gekend als het smartphoneverbod. De regels kunnen per school lichtjes verschillen, maar de kern is hetzelfde: de focus moet terug naar lesgeven en leren. In het basisonderwijs en 1e en 2e graad secundair onderwijs is er sprake van een totaalverbod, terwijl voor de 3e graad in het secundair onderwijs de scholen zelf het verbod mogen uitbreiden buiten de lessen (enkel tijdens de lessen geldt vanuit de overheid een verbod).
Dit verbod is een reactie op de groeiende bezorgdheid over de negatieve impact van smartphones op de concentratie, de sociale vaardigheden en de mentale gezondheid van jongeren. Daarnaast weten we dat overmatig schermgebruik een impact kan hebben op de mentale en fysieke gezondheid (Lees ons vorige artikel hierover). Denk aan slaaptekort, concentratieproblemen en eenzaamheid. Het nieuwe smartphoneverbod op school biedt de kans om deze negatieve spiraal te doorbreken. Door het aantal schermuren overdag te verminderen, is er meer tijd voor beweging, buiten spelen en écht contact met anderen. Dit kan zelfs een positief effect hebben op de slaapkwaliteit, wat de concentratie in de klas ten goede komt.
Wat kun je doen als ouder hierrond?
Het is cruciaal om het verbod niet te presenteren als een ‘straf’ voor je kind. Benader het als een kans, want dat is het ook. Het is de perfecte aanleiding om te praten over schermgebruik, concentratie en sociale interactie. Hier zijn enkele tips om je hierbij te helpen:
- Praat over het smartphoneverbod met je kind: vraag je kind hoe hij of zij zich voelt bij dit nieuwe verbod. Wat vinden ze de grootste uitdagingen? Door te luisteren, toon je begrip en kun je samen zoeken naar oplossingen. Misschien maken ze zich zorgen over contact met vrienden na school, of vinden ze het lastig om zonder hun telefoon te zijn in een pauze. Door samen deze zorgen te erkennen en te bespreken, toon je dat je een team bent.
Wil je nog meer tips over hoe je als ouder het gesprek over gamen en schermtijd kunt aangaan? Bekijk dan ook onze blog: 3 tips om in gesprek te gaan met je kind over gamen en schermtijd. Ons Magazine Level Up (onderdeel van het pakket Gamen in Harmonie) kan ook helpen om met je kind in gesprek te gaan over schermtijd. - Bied alternatieven voor tijdens de pauzes op school: als je kind voor het smartphoneverbod de gsm vroeger gebruikte om zich te ontspannen op school, zoek dan samen naar andere manieren om tot rust te komen. Denk aan voetballen, een bordspel of gewoon een goed boek. Het verbod kan een extra motivatie zijn om nieuwe passies te ontdekken. Heb je nood aan ideeën voor mogelijke andere activiteiten? Bekijk dan ons e-book vol ideeën.
- Ga het gesprek aan met de school of de klastitularis. Spoor de school aan om te werken rond bewustwording rond schermtijd en schermgebruik door bijvoorbeeld contact met ons op te nemen voor een lezing.
De weerslag op het gezin: een opportuniteit
De grootste uitdaging voor veel ouders is dat kinderen de verloren schermtijd op school thuis willen inhalen. Maar dit hoeft niet zo te zijn. Je kunt deze verandering als een opportuniteit zien om samen als gezin minder schermen te gebruiken. De kinderen zijn niet de enigen die er profijt van hebben. Minder schermen in huis betekent meer rust en qualitytime voor iedereen.
- Creëer 'digi-vrije' zones: Spreek af dat in bepaalde ruimtes in huis, zoals de eetkamer of de woonkamer, er geen schermen gebruikt worden. Zo ontstaat er meer ruimte voor gesprekken, spelletjes en qualitytime.
- Geef zelf het goede voorbeeld: Kinderen kopiëren het gedrag van hun ouders. Als jij constant op je telefoon zit, zullen ze dat ook doen. Leg je eigen telefoon vaker weg en doe mee met activiteiten die niets met schermen te maken hebben.
- Stel regels op om extra schermgebruik thuis te vermijden: wat zijn de regels thuis met het nieuwe smartphoneverbod? Misschien een afspraak om tijdens het avondeten of na een bepaald uur geen schermen te gebruiken? Stel samen met je kind een plan op zodat de regels voor iedereen duidelijk zijn. Dit is hét moment om als gezin de schermtijd onder de loep te nemen. Wil je meer weten over hoe je de schermtijd van je kind kunt aanpakken? Lees dan onze blogpost: Schermtijd voor kinderen: hoeveel is te veel?.
In plaats van de strijd aan te gaan, kunnen we het smartphoneverbod zien als een cadeau. Het is een duwtje in de rug om de focus te verleggen van het virtuele naar de realiteit. Moedig je kinderen aan om de wereld buiten hun scherm te verkennen. Plan gezinsactiviteiten die geen schermen vereisen, daag je kinderen uit om een nieuwe hobby te vinden en geniet samen van de extra vrije tijd. Want laten we eerlijk zijn: de mooiste avonturen gebeuren niet op een scherm, maar daarbuiten.
Op zoek naar verdere hulp hierrond? We helpen je graag verder met onze begeleiding voor ouders. Boek een vrijblijvend eerste verkennend gesprek in.
